Ósemki - kiedy usuwać zęby mądrości, a kiedy można je zostawić

Ósemki - kiedy się wyrzynają i ile ich jest?

AITekst opracowany z wykorzystaniem sztucznej inteligencji. Zasady i ograniczenia

Zawiązki zębów mądrości formują się w kościach szczęk między 3. a 5. rokiem życia, natomiast mineralizacja ich koron kończy się w okolicach 12. roku życia. W jamie ustnej pojawiają się najczęściej między 17. a 25. rokiem życia. Zdarza się jednak, że proces ten przesuwa się poza 30. rok życia albo ząb nie pojawia się wcale. Zwykle człowiek ma cztery ósemki, choć u niektórych nie wykształcają się one w ogóle, a w rzadkich przypadkach wyrastają zęby nadliczbowe w liczbie pięciu lub sześciu. Każdy z tych trzecich trzonowców ma zazwyczaj dwa lub trzy korzenie o zróżnicowanej anatomii.

Kiedy ósemkę można zostawić?

Sama obecność trzeciego trzonowca w jamie ustnej nie stanowi powodu do wykonania ekstrakcji. Jeżeli ząb wyrżnął się całkowicie, rośnie prosto w łuku i przeciwstawia się zębowi z przeciwległej szczęki, bierze czynny udział w żuciu pokarmów. Żeby taki ząb zachować, pacjent musi mieć możliwość bezproblemowego doczyszczania całej jego powierzchni zwykłą szczoteczką oraz nicią dentystyczną. Wtedy wystarczą standardowe kontrole stomatologiczne. Zdrowy ząb mądrości może też posłużyć w przyszłości jako filar pod most protetyczny.

Kiedy ósemkę trzeba usunąć?

Wskazaniem do usunięcia zęba mądrości są toczące się wokół niego stany zapalne, nawracające dolegliwości bólowe, głęboka próchnica lub rozwój torbieli. Zabieg staje się koniecznością w sytuacji braku miejsca w łuku, gdy ząb rośnie w poprzek albo uciska sąsiednie struktury. Chirurgiczne wycięcie zaleca się także przy zębach zatrzymanych w kości stwarzających wysokie ryzyko powikłań. Ósemki usuwa się również wtedy, gdy ich ułożenie uniemożliwia leczenie zachowawcze, kaleczy śluzówkę policzka lub koliduje z planowaną protezą ruchomą.

Ból i zapalenie przy wyrzynaniu

Gdy korona nie może przebić się do końca, nad zębem tworzy się kieszonka dziąsłowa, w której łatwo odkładają się resztki jedzenia i mnożą bakterie. Wywołuje to stan zapalny tkanek miękkich objawiający się silnym bólem trwającym od kilku do kilkunastu dni, a niekiedy nawet parę tygodni. Towarzyszą mu obrzęk policzka, stan podgorączkowy oraz szczękościsk utrudniający przyjmowanie posiłków. Dolegliwości mogą promieniować w stronę ucha, skroni lub gardła.

Ósemka uciska siódemkę i sąsiednie zęby

Gdy w łuku brakuje przestrzeni, ząb mądrości często rośnie pod kątem i uderza wprost w korzeń lub koronę siódemki. Taki stały nacisk prowadzi do resorpcji twardych tkanek drugiego trzonowca, co w skrajnym wypadku kończy się wyrwaniem obu zębów. W ciasnej szczelinie gromadzi się płytka bakteryjna wywołująca próchnicę oraz miejscowe zapalenie przyzębia. Stały napór ze strony ósemek może przy tym zdestabilizować całą strefę podparcia i doprowadzić do zaburzeń zwarcia. Przy planowaniu leczenia warto skonsultować się z gabinetem AnnDent & Beauty, który oceni ryzyko takich powikłań: https://anndentbeauty.pl/.

Zatrzymany ząb i torbiel w kości

Nawet niewidoczny i bezobjawowy ząb zatrzymany w kości może uszkadzać żuchwę lub szczękę. Wokół jego ukrytej korony rozwija się niekiedy torbiel zębopochodna, która powiększając się, niszczy otaczającą kość i napiera na korzenie sąsiednich zębów. Wykrycie takiej zmiany bezwzględnie wymaga operacji chirurgicznej, aby usunąć patologię i powstrzymać dalsze niszczenie kości.

Ósemki a leczenie ortodontyczne

Wyrzynające się lub krzywo ustawione ósemki potrafią zablokować zaplanowane przesunięcia pozostałych zębów podczas noszenia aparatu ortodontycznego. Ich obecność bywa przyczyną wydłużenia terapii wady zgryzu albo osłabienia osiągniętych rezultatów. Lekarz prowadzący analizuje przestrzeń w łuku i na tej podstawie podejmuje decyzję, czy ekstrakcja jest niezbędna przed założeniem aparatu, czy zęby można bezpiecznie zachować.

Czy usuwać ósemki profilaktycznie?

Część chirurgów rekomenduje usuwanie zawiązków zębów mądrości w młodym wieku, zanim ich korzenie w pełni się wykształcą. Amerykańscy dentyści wskazują, że w 85% przypadków korzystne jest usunięcie ósemek w okresie dojrzewania, gdyż kość jest wtedy bardziej elastyczna, a zabieg wiąże się z mniejszym obrzękiem i ryzykiem powikłań. Nie stanowi to jednak uniwersalnej konieczności dla każdego pacjenta. Trzeba jednak pamiętać, że odkładanie ekstrakcji przy ciasnocie w jamie ustnej utrudnia późniejszy zabieg, bo ząb zdąży uformować skomplikowany, wielokorzeniowy system.

Jak lekarz podejmuje decyzję o usunięciu?

Podstawą kwalifikacji do zabiegu są dla lekarza wyniki badania klinicznego, wywiad ogólny oraz diagnostyka radiologiczna. Zaczyna się od zdjęcia pantomograficznego, uzupełnianego w razie potrzeby o rentgen przylegający. W trudniejszych przypadkach wykonuje się tomografię stożkową CBCT, która dokładnie ukazuje przebieg nerwu zębodołowego i układ korzeni. Specjalista ocenia ryzyko naruszenia pobliskich tkanek oraz kości. Wizyta kontrolna ze zdjęciem pozwala zaplanować ewentualny zabieg bez czekania, aż pojawi się ostry ból.

Jak wygląda zabieg usunięcia ósemki?

Zabieg przeprowadza się w znieczuleniu miejscowym, a w określonych przypadkach w sedacji wziewnej lub znieczuleniu ogólnym. Dłutowanie zęba obejmuje nacięcie dziąsła, odsłonięcie kości, podzielenie korony oraz korzeni na mniejsze fragmenty, oczyszczenie zębodołu i założenie szwów. Całość trwa od 10 minut do 1 godziny w zależności od stopnia zatrzymania zęba, a orientacyjny koszt waha się od 800 do 1500 zł. Przed samym zabiegiem pacjent musi powstrzymać się od palenia papierosów na około 12 godzin.

Jak dbać o ranę po usunięciu ósemki?

Bezpośrednio po zabiegu należy mocno zagryzać jałowy gazik przez 30 minut, aby zabezpieczyć formujący się skrzep krwi. Przez pierwsze godziny trzeba powstrzymać się od jedzenia i picia gorących płynów, a w celu zmniejszenia opuchlizny przykładać zimny okład na policzek w seriach co 20 minut. Obrzęk, krwawa ślina czy przejściowy szczękościsk to naturalne reakcje organizmu, na które można stosować doraźne leki przeciwbólowe do trzech dni. Niewchłanialne szwy zdejmuje się zazwyczaj po 7-10 dniach podczas wizyty kontrolnej. Jeśli mimo upływu kolejnych dni ból wcale nie mija albo wręcz przybiera na sile, trzeba wrócić do chirurga stomatologa.